Czy każdy kleszcz jest groźny? Sprawdź, jak chronić przed nimi psa
Zimą zdarza się, że wychodzisz z psem, dlatego że trzeba. Wyjścia te są krótkie, a Ty i Twój pupil szybko wracacie do domu, aby wylegiwać się na ciepłej kanapie. Ale gdy przychodzi wiosna, spacery stają się dłuższe, spokojniejsze, z piłką i bez patrzenia na zegarek. Niestety, razem ze słońcem i okazją do zabaw w zielonej trawie, pojawia się też koszmar każdego opiekuna psa, czyli kleszcze. Duża część tych pasożytów przenosi choroby, które są groźne nie tylko dla ludzi, ale również dla czworonogów.
Czy każdy kleszcz u psa jest groźny?
Nie każdy kleszcz stanowi bezpośrednie zagrożenie dla psa. Choć mogą przenosić groźne choroby, nie oznacza to, że każde ukąszenie kończy się infekcją. Ryzyko zależy od kilku czynników: gatunku kleszcza, czasu, przez jaki pozostawał wbity w skórę, oraz regionu, w którym doszło do ukąszenia.
W Polsce i Europie Środkowej najczęściej spotykane są dwa gatunki kleszczy. Pierwszy to Ixodes ricinus (kleszcz pospolity), który występuje praktycznie w całym kraju, w lasach, parkach, a nawet na terenach miejskich. To właśnie on najczęściej przenosi bakterie wywołujące boreliozę czy anaplazmozę.
Drugim istotnym gatunkiem jest Dermacentor reticulatus (kleszcz łąkowy), który szczególnie licznie występuje w centralnej i wschodniej Polsce. Jest on głównym wektorem babeszjozy u psów, jednej z najpoważniejszych chorób odkleszczowych.
W ostatnich latach coraz częściej mówi się też o pojawianiu się nowych gatunków, takich jak Rhipicephalus sanguineus (kleszcz psi), który wcześniej był charakterystyczny głównie dla cieplejszych regionów Europy. Zmiany klimatyczne sprawiają, że zasięg jego występowania powoli się zwiększa.
Co ważne, nie każdy kleszcz jest nosicielem patogenów, a nawet jeśli jest, do zakażenia nie dochodzi od razu. W przypadku wielu chorób potrzeba kilku, a nawet kilkunastu godzin żerowania, zanim drobnoustroje przedostaną się do organizmu psa. To właśnie dlatego tak duże znaczenie ma dokładne sprawdzanie sierści i skóry psa po każdym spacerze oraz szybkie usunięcie pasożyta.
Jak to zrobić?
- Jeśli nie jesteś pewien, czy uda Ci się usunąć kleszcza samemu w całości, zgłoś się po pomoc do lekarza weterynarii.
- Usuń kleszcza jak najszybciej (lub udaj się do lekarza weterynarii, który zrobi to za Ciebie), najlepiej za pomocą pęsety lub specjalnego narzędzia.
- Chwyć go jak najbliżej skóry i wyciągnij zdecydowanym ruchem.
- Nie smaruj go wcześniej żadnymi substancjami, to może zwiększyć ryzyko przeniesienia patogenów.
- Jeśli nie uda Ci się usunąć kleszcza w całości, koniecznie udaj się do lekarza weterynarii.
Po usunięciu warto obserwować psa przez kilka dni. Jeśli pojawi się apatia, brak apetytu, gorączka czy zmiana koloru moczu, udaj się do gabinetu weterynaryjnego, ponieważ może to świadczyć o przeniesieniu przez pasożyta jednej z trzech groźnych chorób:
- babeszjozy – choroby pasożytniczej, która atakuje czerwone krwinki i może prowadzić do poważnych objawów, takich jak apatia, gorączka czy ciemny mocz,
- boreliozy – bakteryjnej choroby, która może wpływać m.in. na stawy i układ nerwowy,
- anaplazmozy – infekcji wpływającej na układ odpornościowy i krew.
Nie każdy kleszcz jest nosicielem tych patogenów, ale warto znać objawy i reagować, jeśli coś zaczyna się zmieniać w zachowaniu psa.
Jak chronić psa przed kleszczami?
Nie ma jednej metody, która daje 100% ochrony, dlatego najlepiej działać wielotorowo, najlepiej w porozumieniu z lekarzem weterynarii, który pomoże Ci dobrać odpowiedni preparat przeciwko pasożytom. Na rynku dostępne są m.in.:
- obroże przeciwkleszczowe,
- krople typu spot-on,
- tabletki.
Dodatkowo warto:
- regularnie sprawdzać psa po spacerach,
- zwracać uwagę na miejsca szczególnie narażone (pachy, uszy, brzuch),
- unikać wysokiej trawy w okresach największej aktywności kleszczy.
Czy zdrowa dieta może chronić psa przed kleszczami?
Dieta nie sprawi, że kleszcz nie wbije się w skórę psa. Jednak organizm pupila, który jest dobrze odżywiony i ma sprawnie działający układ odpornościowy, lepiej radzi sobie z różnymi obciążeniami, także z potencjalnym kontaktem z patogenami przenoszonymi przez kleszcze. Zdrowy, dobrze odżywiony pies może szybciej reagować na infekcję, łagodniej przechodzić chorobę i sprawniej wracać do formy po leczeniu.
Dużą rolę odgrywa tu układ pokarmowy. Jelita to nie tylko miejsce trawienia, ale też ważna część układu odpornościowego. To właśnie tam znajduje się duża część komórek immunologicznych, a kondycja mikrobioty jelitowej wpływa na ogólną odporność organizmu. Jeśli pies ma stabilny, dobrze funkcjonujący układ pokarmowy, lepiej znosi różne interwencje – również leczenie farmakologiczne, takie jak antybiotykoterapia, która często obciąża jelita.
Dieta, która wspiera organizm psa, powinna być przede wszystkim:
- dobrze strawna,
- oparta na wysokiej jakości białku zwierzęcym,
- możliwie prosta i pozbawiona zbędnych dodatków,
- wzbogacona o składniki wspierające jelita i układ odpornościowy.
Jeśli szukasz zdrowej i zbilansowanej diety dla swojego pupila, w ofercie RAW PALEO znajdziesz linie karm mokrych stworzone z myślą o zdrowiu i potrzebach psów. Warianty Monoprotein opierają się na jednym źródle białka (m.in. wołowina, jeleń czy kangur) i sprawdzają się szczególnie u psów wrażliwych lub alergików. Z kolei linia Duoprotein łączy dwa źródła białka i składniki takie jak dynia czy borówki, które wspierają codzienne funkcjonowanie organizmu. Obie linie są bezzbożowe, pełnoporcjowe i dobrze tolerowane, a ich forma mokrej karmy dodatkowo wspiera nawodnienie, co ma znaczenie zwłaszcza w cieplejszych miesiącach.
Taką dietę można też łatwo uzupełnić o naturalne dodatki, jak np. niewielka ilość czystka, drożdże czy różnego rodzaju oleje. Niektóre z nich mogą wspierać organizm psa, np. poprzez działanie antyoksydacyjne lub wpływ na mikrobiotę. Warto jednak traktować je jako dodatek, a nie podstawę ochrony przed pasożytami. Nie zastąpią one preparatów przeciwkleszczowych zaleconych przez lekarza weterynarii, ale mogą być elementem dbania o zdrowie psa, szczególnie jeśli są stosowane rozsądnie i w odpowiednich ilościach.
Podsumowując, nie każdy kleszcz jest groźny, ale po każdym ukąszeniu należy działać spokojnie, szybko i świadomie – usunąć pasożyta, obserwować psa i stosować odpowiednią profilaktykę. A obok tego warto pamiętać o odpowiedniej diecie, ponieważ chociaż nie uchroni to przed ukąszeniem, może pomóc psu lepiej poradzić sobie z ewentualnym leczeniem i powrotem do zdrowia.
FAQ
Czy każdy kleszcz u psa przenosi choroby?
Nie. Tylko część kleszczy jest nosicielami patogenów, a ryzyko zależy m.in. od czasu żerowania – im krócej są wbite w skórę psa, tym większa szansa, że pies nie zachoruje.
Jak szybko trzeba usunąć kleszcza u psa?
Jak najszybciej, im krócej pozostaje w skórze, tym mniejsze ryzyko zakażenia.
Czy pies zawsze zachoruje po ukąszeniu kleszcza?
Nie, większość ukąszeń nie kończy się chorobą, ale warto obserwować psa przez kilka dni.
Czy dieta chroni psa przed kleszczami?
Nie, dieta nie zapobiega ukąszeniom, ale może wspierać odporność psa i jego organizm w walce z chorobą lub podczas antybiotykoterapii.
Czy czystek działa na kleszcze u psa?
Może być stosowany jako wsparcie, ale nie zastępuje preparatów przeciwkleszczowych zaleconych przez weterynarza.
Aleksandra Grundkowska Kostkowska
– specjalistka ds. produktów w kanale zoologicznym w VET PLANET, inżynier zoofizjoterapii i magister zootechniki. Na co dzień łączy naukową wiedzę z pasją do dobrostanu zwierząt, śledząc najnowsze trendy w branży zoologicznej. Prywatnie miłośniczka czworonogów, opiekunka psa i szynszyla.